Subsidies en fiscale voordelen voor een particulier grijswatersysteem

Voor een grijswatersysteem bestaat er geen landelijke subsidie voor particulieren, maar sommige gemeenten bieden wel financieel voordeel. Via gemeentelijke subsidies en lokale duurzaamheidsregelingen kunnen woningeigenaren een flink bedrag terugkrijgen op de aanschaf- en installatiekosten van een grijswatersysteem.  

Welke regeling of subsidie van toepassing is, hangt af van het type grijswatersysteem, de locatie van de woning en het moment van aanvragen.  

In dit artikel lees je welke regelingen er zijn, aan welke voorwaarden een grijswatersysteem moet voldoen en hoe je de aanvraag voor subsidies en regelingen correct en op tijd indient.

Zijn er subsidies of fiscale regelingen voor een particulier grijswatersysteem?

Subsidie voor een grijswatersysteem bestaat, maar niet in de vorm die veel particulieren verwachten. Er is geen eenvoudige aanvraag voor een vast bedrag.  

De mogelijkheden lopen uiteen van fiscale voordelen via de belastingaangifte tot gemeentelijke regelingen voor duurzaam waterbeheer.  

Of je als particulier kunt profiteren van financiële regelingen voor een grijswatersysteem, hangt af van het type grijswatersysteem en jouw woning. 

Is er een landelijke subsidie of alleen fiscaal voordeel?

Er is geen landelijke subsidie specifiek voor grijswatersystemen voor particuliere woningeigenaren. Wat wel bestaat, zijn twee fiscale regelingen die onder voorwaarden ook voor particulieren relevant kunnen zijn:

• MIA (Milieu-investeringsaftrek): tot 45 procent van de investeringskosten fiscaal aftrekbaar
• VAMIL (Willekeurige afschrijving milieu-investeringen): tot 75 procent van de investering vrijelijk af te schrijven, wat liquiditeitsvoordeel oplevert

De MIA en VAMIL zijn in eerste instantie bedoeld voor ondernemers, maar kunnen ook van toepassing zijn op particulieren die een grijswatersysteem installeren als onderdeel van een zakelijke activiteit of in verhuurd vastgoed. 

Om voor de MIA of VAMIL in aanmerking te komen, moet een grijswatersysteem vermeld staan op de Milieulijst van RVO. Deze lijst wordt jaarlijks opnieuw vastgesteld en bevat erkende milieuvriendelijke bedrijfsmiddelen met bijbehorende aftrekpercentages. 

Lokale subsidies voor circulair water of waterhergebruik

Steeds meer gemeenten en waterschappen bieden financiële ondersteuning voor maatregelen die bijdragen aan waterhergebruik en het ontlasten van het riool. Deze lokale regelingen verschillen sterk per regio in hoogte, voorwaarden en beschikbaar budget.  

Sommige gemeenten vergoeden een vast bedrag per grijswaterinstallatie, andere gemeenten werken met een percentage van de aanschafkosten. Relevante zoektermen bij jouw gemeente of waterschap zijn:

• Waterhergebruik subsidie
• Circulair water
• Duurzaamheidslening woningverbetering
• Klimaatadaptatie particulieren

Wanneer kom je in aanmerking als particulier?

Particuliere woningeigenaren komen in aanmerking voor financieel voordeel wanneer een grijswatersysteem voldoet aan technische en hygiënische normen. Daarnaast moet de investering aantoonbaar bijdragen aan waterhergebruik.  

Gemeenten hanteren hierbij hun eigen voorwaarden. Sommige gemeenten vergoeden een deel van de aanschaf- of installatiekosten van een grijswatersysteem via een duurzaamheidsfonds of subsidieloket. Dit is vooral van toepassing als jouw woning in een gebied ligt waar waterschaarste of overbelasting van het riool een aandachtspunt is.

Bekende verduurzamingssubsidies die meestal niet gelden

De ISDE (Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing) is een veelgebruikte regeling bij woningverduurzaming, maar geldt niet voor grijswatersystemen. De ISDE is specifiek gericht op energiebesparende maatregelen zoals warmtepompen, zonneboilers en isolatie.  

Een grijswatersysteem valt dus buiten deze categorie. Ook de SEEH en andere energiegerelateerde subsidies zijn in de meeste gevallen niet van toepassing op een grijswatersysteem. Het is belangrijk om dit onderscheid te kennen zodat je gericht zoekt naar de regelingen die wél relevant zijn voor je grijswatersysteem.

Aan welke voorwaarden moet een grijswatersysteem voldoen voor subsidie of fiscaal voordeel?

Niet elk grijswatersysteem komt automatisch in aanmerking voor subsidie of fiscaal voordeel.

Gemeenten, waterschappen en fiscale regelingen stellen strenge eisen aan het grijswatersysteem, de toepassing en de onderbouwing van de aanvraag. Wanneer je vooraf rekening houdt met deze eisen, voorkom je afwijzing van jouw aanvraag.

Welke toepassingen van grijswater zijn toegestaan?

Grijswater mag in Nederland worden hergebruikt voor toiletspoeling, buitenberegening en in sommige gevallen voor de wasmachine. Toepassingen waarbij hergebruikt grijswater in contact komt met de huid of voedsel zijn niet toegestaan.  

Financiële regelingen gelden alleen voor grijswatersystemen die het grijswater inzetten voor deze erkende toepassingen waar geen drinkwater voor nodig is.

Aan welke technische eisen moet een grijswatersysteem voldoen voor subsidie?

Een grijswatersysteem moet voldoen aan de eisen uit het Bouwbesluit en de NEN-normen voor niet-drinkwaterinstallaties. Deze normen voorkomen dat hergebruikt grijswater in contact komt met het drinkwaternet. Dat risico is reëel zonder de juiste technische maatregelen, omdat grijswater ziekteverwekkende bacteriën kan bevatten.

Subsidieverstrekkers en gemeenten toetsen een aanvraag dan ook op deze technische onderbouwing. Een grijswatersysteem dat niet aan de geldende eisen uit het Bouwbesluit en de NEN-normen voldoet, komt niet in aanmerking voor subsidies en regelingen.

Verplichte onderdelen van het Bouwbesluit en de NEN-normen voor niet-drinkwaterinstallaties zijn:

• Een fysieke scheiding tussen het drinkwaternet en het grijswatersysteem 
• Terugstroombeveiliging om kruisverbindingen te voorkomen 
• Een filterinstallatie die voldoet aan de gestelde zuiveringsnormen 
• Duidelijke markering van leidingen die geen drinkwater bevatten 

Hoe vraag je subsidie of fiscaal voordeel voor een grijswatersysteem aan?

Een subsidieaanvraag voor een grijswatersysteem verloopt in de meeste gevallen via de gemeente of het waterschap en soms via de Belastingdienst of RVO voor fiscale regelingen.  

Of je bij het juiste loket aanvraagt, hangt af van de regeling waar je aanspraak op maakt. Bij gemeentelijke subsidies dien je de aanvraag in via het duurzaamheidsloket of de afdeling milieu en duurzaamheid van jouw gemeente. Voor fiscale regelingen zoals MIA en VAMIL verloopt de aanvraag via RVO en de Belastingdienst.

Timing is bij vrijwel alle regelingen doorslaggevend. De meeste subsidies vereisen dat de aanvraag wordt ingediend vóórdat de installatie van een grijswatersysteem start. Wie pas na de plaatsing van het systeem de regelingen aanvraagt, komt niet meer in aanmerking. Dien de aanvraag dus direct in zodra je een offerte voor een grijswatersysteem hebt.  

De meest voorkomende fouten die leiden tot een afwijzing van subsidie of fiscaal voordeel zijn:

• Te laat indienen, na de startdatum van de installatie
• Ontbrekende technische documentatie zoals het leidingschema of NEN-certificering
• Een aanvraag bij het verkeerde loket of voor een niet-toepasselijke regeling
• Geen bewijs van waterbesparing of berekening van het hergebruiksvolume

Hoeveel financieel voordeel kun je krijgen met een grijswatersysteem?

Het financiële voordeel van een grijswatersysteem komt uit twee richtingen: een eenmalig voordeel bij de aanschaf via subsidie of fiscale aftrek en een jaarlijkse besparing op de water- en rioolkosten gedurende de gebruiksduur.  

Hoeveel voordeel je concreet haalt, hangt af van de regeling die van toepassing is, de omvang van de investering en de situatie van jouw woning.

Subsidiebedrag, percentage of fiscale aftrek

Voor particuliere woningeigenaren is de gemeentelijke subsidie de meest toegankelijke en directe vorm van financieel voordeel bij de aanschaf van een grijswatersysteem.  

Gemeentelijke subsidies voor grijswaterhergebruik liggen doorgaans tussen de €500 en €2.500. Gemeenten hanteren twee berekeningsmodellen voor subsidies:  

• Vast bedrag per installatie: je ontvangt een vooraf bepaald bedrag, ongeacht de hoogte van de investering
• Percentage van de aanschafkosten: je ontvangt een deel van de investering terug, doorgaans tussen de 25 en 50 procent, met een vastgesteld maximum

Het berekeningsmodel dat jouw gemeente hanteert bepaalt direct welk type grijswatersysteem financieel het meest aantrekkelijk is.  

Vergoedt jouw gemeente een percentage van de aanschafkosten van een grijswatersysteem, dan levert een uitgebreider en duurder grijswatersysteem ook een hogere subsidie op.  

Vergoedt jouw gemeente een vast bedrag, dan ontvang je hetzelfde subsidiebedrag ongeacht wat het grijswatersysteem kost. In dat geval is een eenvoudiger grijswatersysteem voordeliger omdat de subsidie een groter deel van de investering dekt.

Waar het uiteindelijke voordeel van afhangt

Hoeveel je uiteindelijk bespaart met een grijswatersysteem hangt af van een aantal factoren. De hoogte van de subsidie of fiscale aftrek bepaalt hoeveel je direct terugkrijgt op de aanschafprijs. 

Daarnaast telt vooral hoeveel water jouw huishouden dagelijks verbruikt, want hoe meer grijswater je hergebruikt, hoe hoger de jaarlijkse besparing op drinkwater. Van die jaarlijkse besparing trek je de onderhoudskosten af om te zien wat het grijswatersysteem netto oplevert. 

Ook spelen de drinkwatertarieven een rol. Drinkwatertarieven stijgen al jaren en die trend zet door. Hoe hoger de drinkwaterprijs, hoe sneller een grijswatersysteem zichzelf terugverdient.

Hoe je subsidie en terugverdientijd samen beoordeelt

Een grijswatersysteem verdient zichzelf terug via de jaarlijkse besparing op drinkwater. Zonder subsidie ligt de gemiddelde terugverdientijd tussen de zeven en vijftien jaar, afhankelijk van het type systeem en het waterverbruik in jouw huishouden.  

Een gemeentelijke subsidie van bijvoorbeeld €1.500 verkort de terugverdientijd van een grijswatersysteem met twee tot vier jaar. De meest betrouwbare berekening is de combinatie van het subsidiebedrag met de verwachte jaarlijkse besparing op basis van jouw eigen waterverbruik. Zo zie je in één oogopslag wat de investering in een grijswatersysteem jou concreet oplevert.

Conclusie van Johan van Mijn Waterfabriek over subsidie voor een grijswatersysteem

Een grijswatersysteem is een duurzame investering voor jouw woning, maar de financiële voordelen van een grijswatersysteem pak je alleen mee als je op het juiste moment de juiste stappen zet. De grootste fout is wanneer woningeigenaren pas na de installatie beginnen met uitzoeken welke regelingen er zijn. Dat moment is voor de meeste subsidies al te laat.

Begin daarom met de aanvraag bij jouw gemeente en waterschap nog vóórdat je een offerte tekent. Vraag concreet naar regelingen voor waterhergebruik en klimaatadaptatie, want zulke budgetten zijn soms beschikbaar, maar worden zelden actief gepromoot.  

Vraag bij de installateur van het grijswatersysteem om volledige technische documentatie zoals een NEN-certificaat en een leidingschema, want zonder die papieren wijst een gemeente een aanvraag direct af. Dien de aanvraag in vóórdat de installatie start. Een goede voorbereiding kan je al snel duizenden euro's schelen.