Onderhoud van een grijswatersysteem voor bedrijven

Controle van waterkwaliteit en microbiologische veiligheid bij zakelijke grijswatersystemen

De kwaliteit van behandeld grijswater moet passen bij de toepassing waarvoor je het opnieuw gebruikt. Eerder gebruikt water kan verontreinigingen en micro-organismen bevatten. Daarom moet de behandeling daarop zijn afgestemd.

Regelmatige controles helpen om vast te stellen of het zuiveringsproces goed functioneert. Welke metingen en controles nodig zijn, hangt af van de herkomst van het grijswater, de gekozen zuivering, het gebruik van het behandelde water en de toepasselijke eisen.

Bij het bewaken van de waterkwaliteit kun je onder andere denken aan het controleren van:

• De werking van de zuiveringsonderdelen
• De toestand van filters en membranen
• Beschikbare meetgegevens en signalen van afwijkingen
• De kwaliteit van het behandelde water volgens het controleschema dat voor de installatie geldt
• De opvolging van afwijkende meetresultaten of storingsmeldingen

Ook microbiologische veiligheid vraagt aandacht. Onvoldoende behandeling of problemen bij opslag en distributie kunnen risico’s veroorzaken. Welke beheersmaatregelen nodig zijn, moet per installatie en toepassing worden vastgesteld.

Voor hotels en zorgomgevingen is het extra belangrijk om de waterkwaliteit en het beoogde gebruik zorgvuldig te beoordelen. In deze gebouwen kunnen de gebruikspatronen en de gevolgen van afwijkingen anders zijn dan in andere bedrijfspanden. Dat vraagt om een passende risicoafweging en controleaanpak.

Goed onderhoud gaat dus verder dan alleen het reinigen van onderdelen van een grijswatersysteem. Ook de werking van het systeem controleren en afwijkingen zorgvuldig opvolgen horen erbij. Periodiek onderhoud biedt op zichzelf geen absolute garantie voor microbiologische veiligheid. 

Periodieke onderhoudswerkzaamheden en onderhoudsfrequentie van zakelijke grijswatersystemen 

Een grijswatersysteem voor bedrijven heeft periodiek onderhoud nodig om de verschillende onderdelen goed te laten functioneren. De werkzaamheden verschillen per systeem, maar hebben doorgaans betrekking op de waterzuivering, de pompen, de besturing en de onderdelen die tijdens het gebruik vervuilen of slijten.

Er is geen vast onderhoudsinterval dat bij iedere zakelijke grijswaterinstallatie past. Hoe vaak onderhoud nodig is, hangt af van de systeemopbouw, het gebruik, de belasting en de voorschriften voor de afzonderlijke onderdelen. 

Filters reinigen en membranen en sensoren van het grijswatersysteem controleren

Filters zorgen ervoor dat bepaalde verontreinigingen uit het grijswater worden verwijderd. Tijdens het gebruik kunnen filters vervuilen, waardoor hun werking en de doorstroming kunnen veranderen. Afhankelijk van het filtertype en de installatie kan reiniging of een andere onderhoudshandeling nodig zijn. Gebruikt jouw systeem membranen? Dan moeten ook die volgens de geldende voorschriften worden gecontroleerd en onderhouden. Vervuiling of een afwijkende werking kan het zuiveringsproces beïnvloeden.

Sensoren leveren informatie die belangrijk kan zijn voor de regeling of bewaking van het systeem. Daarom is het nodig om te controleren of ze goed functioneren en betrouwbare meetgegevens leveren. Welke controles precies nodig zijn en hoe vaak je ze uitvoert, hangt af van de gebruikte onderdelen en het onderhoudsschema van de grijswaterinstallatie.

Vervanging van filters, membranen en andere slijtageonderdelen van een grijswatersysteem

Niet alle onderdelen van een grijswatersysteem gaan even lang mee. Filters, membranen en andere onderdelen kunnen tijdens het gebruik slijten, vervuilen of hun werking verliezen. Wanneer vervanging nodig is, hangt af van het type onderdeel, de bedrijfsomstandigheden en de voorschriften van de fabrikant.

Ook pompen, afdichtingen, sensoren en andere technische onderdelen kunnen gedurende de gebruiksduur onderhoud of vervanging nodig hebben. Bij het opstellen van een onderhoudsplan is het daarom verstandig om rekening te houden met:

• De voorgeschreven inspectie- en vervangingsmomenten.
• De belasting van de verschillende onderdelen.
• Signalen van slijtage of verminderde werking.
• De beschikbaarheid van geschikte vervangingsonderdelen.
• De werkzaamheden en eventuele stilstand die bij vervanging horen.

Door vervanging van onderdelen tijdig te plannen, kun je voorkomen dat noodzakelijk onderhoud pas aandacht krijgt wanneer een onderdeel niet meer goed functioneert. 

Verdeling van onderhoudstaken tussen de technische dienst en een onderhoudsspecialist 

Een deel van het onderhoud aan zakelijke grijswatersystemen kan mogelijk door je eigen technische dienst worden uitgevoerd. Voor complexere onderhoudswerkzaamheden kan specialistische kennis nodig zijn. Welke taken je zelf kunt uitvoeren, hangt af van de installatie, de benodigde deskundigheid en de instructies van de leverancier of onderhoudspartij. 

Denk bij de taakverdeling aan het verschil tussen reguliere controles, het signaleren van storingen en werkzaamheden aan de waterzuivering of besturing. Leg vooraf vast wie welke werkzaamheden uitvoert, wanneer onderhoud plaatsvindt en hoe je afwijkingen opvolgt. Zo blijft duidelijk wie welke taken heeft: de gebouwbeheerder, de technische dienst of de onderhoudsspecialist. Laat werkzaamheden die specialistische kennis of bijzondere veiligheidsmaatregelen vragen door deskundige personen uitvoeren. 

Gevolgen van achterstallig onderhoud aan een grijswatersysteem voor bedrijven

Achterstallig onderhoud kan de waterkwaliteit en werking van een zakelijk grijswatersysteem aantasten. Vervuilde filters, onvoldoende werkende membranen of versleten onderdelen kunnen ervoor zorgen dat de installatie minder goed presteert. Daardoor kunnen zowel de hoeveelheid behandeld water als de kwaliteit van het water voor hergebruik veranderen.

Als de waterbehandeling onvoldoende werkt, kunnen microbiologische risico’s ontstaan of toenemen. Welke risico’s optreden, hangt af van het systeem, de omstandigheden en de toepassing van het behandelde water. Ook voor de bedrijfsvoering kan dat gevolgen hebben. Een storing kan bijvoorbeeld leiden tot tijdelijke uitval van de grijswaterbehandeling of minder beschikbaar behandeld water.

Of dit direct gevolgen heeft voor de aangesloten voorzieningen, hangt af van het ontwerp van de installatie en de aanwezige watervoorziening. Een eventuele alternatieve watertoevoer mag daarom niet zonder meer worden verondersteld. Door onderhoud volgens het geldende schema uit te voeren en afwijkingen tijdig te onderzoeken, kun je de kans verkleinen dat vervuiling, slijtage of storingen onopgemerkt blijven. Daarmee ondersteun je een betrouwbare werking van het systeem. 

Storingen signaleren en zakelijke grijswatersystemen op afstand monitoren

Tijdens het gebruik kan een grijswatersysteem signalen geven als een onderdeel niet goed werkt of een meetwaarde afwijkt. Welke signalen beschikbaar zijn, hangt af van de besturing, de sensoren en de mogelijkheden van het systeem. Denk bijvoorbeeld aan meldingen die betrekking hebben op pompen, waterniveaus of onderdelen van de waterbehandeling, voor zover de installatie deze functies ondersteunt.

Bij sommige systemen kan de beheerder op afstand zien wat de status is. Dat kan helpen om afwijkingen eerder op te merken en te bepalen welke opvolging nodig is. Ook een koppeling met een gebouwbeheersysteem kan in bepaalde situaties mogelijk zijn. Of dit kan, hangt af van de technische voorzieningen en de gekozen installatie. Monitoring op afstand betekent niet automatisch dat een servicedienst het systeem voortdurend bewaakt. Een storingsmelding garandeert evenmin dat een probleem direct wordt opgelost. Maak daarom duidelijke afspraken over wie meldingen ontvangt, wanneer actie nodig is en wie verantwoordelijk is voor controle of herstel.

Voor de bedrijfsvoering is het daarnaast belangrijk om te weten wat er gebeurt als de installatie tijdelijk uitvalt. Of er een alternatieve watervoorziening beschikbaar is en hoe deze werkt, moet voor het betreffende systeem worden vastgesteld.

Onderhoudskosten, servicecontracten en onderhoudsregistratie van zakelijke grijswatersystemen

De onderhoudskosten van het systeem hangen af van de techniek, de omvang van de installatie en de werkzaamheden die nodig zijn tijdens het installeren van een grijswatersysteem. Bij de jaarlijkse kosten kun je onder andere rekening houden met:

• Periodieke inspecties en onderhoudsbezoeken
• Reiniging van filters en andere zuiveringsonderdelen
• Vervanging van membranen, filters en slijtageonderdelen
• Controle van sensoren, pompen en besturing
• Eventuele waterkwaliteitsmetingen
• Servicewerkzaamheden en het verhelpen van storingen

Niet iedere installatie heeft dezelfde onderhoudsbehoefte. Daardoor kunnen ook de jaarlijkse kosten van een zakelijk grijswatersysteem per gebouw verschillen. Een servicecontract kan helpen om afspraken over onderhoud en ondersteuning vast te leggen. Controleer daarbij welke werkzaamheden zijn inbegrepen, hoe storingen worden opgevolgd en welke kosten eventueel apart worden berekend.

Het is ook waardevol om controles en onderhoud te registreren. Zo kun je terugzien wanneer onderdelen zijn gecontroleerd of vervangen en welke afwijkingen eerder zijn vastgesteld.

Welke gegevens verplicht moeten worden vastgelegd, hangt af van de toepasselijke eisen en de afspraken die voor de installatie gelden. Er is daarom niet zonder meer sprake van een algemene wettelijke logboekverplichting voor ieder grijswatersysteem. Een betrouwbare kosteninschatting vraagt om een onderhoudsplan en serviceafspraken die passen bij de werkelijke installatie en het gebruik van jouw gebouw. 

Conclusie van Johan Bel over het onderhoud van een grijswatersysteem voor bedrijven

Onderhoud aan een zakelijk grijswatersysteem is meer dan alleen onderdelen reinigen of vervangen. Ook het controleren van de waterkwaliteit, het bewaken van de werking en het opvolgen van storingen zijn belangrijk.

Welke werkzaamheden en onderhoudsintervallen nodig zijn, hangt af van de installatie, de gebruikte zuiveringstechniek en de toepassingen in het gebouw. Duidelijke afspraken over onderhoud, verantwoordelijkheden en service helpen om de grijswaterinstallatie optimaal te beheren.

Door vooraf te bekijken welk onderhoud nodig is, krijg je inzicht in de werkzaamheden, de inzet van jouw technische dienst en de verwachte onderhoudskosten.